Czwartek, 19.09.2019

Obóz Kościuszko w Niagara-on-the-Lake *

  • 30.08.2019, 11:58
  • Krzysztof Boguń
Obóz Kościuszko w Niagara-on-the-Lake *
Centrum Spotkania Kultur w Lublinie, Instytut Historii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej i Muzeum Ziemi Lubuskiej oraz Fundacja Kultury i Biznesu zapraszają na otwarcie wystawy W drodze do niepodległości. Kanadyjski przystanek – obóz Kościuszko w Niagara-on-the-Lake, 1917-1919.

Wystawa czasowa: 3 – 30 IX 2019

 

Centrum Spotkania Kultur w Lublinie

Plac Teatralny 1

 

Wernisaż – 5 września (czwartek), godz. 12

 

Program otwarcia wystawy

 

godz. 12.00 powitania, przemówienia zaproszonych gości

godz. 12.10 prelekcja autorki wystawy dr Anitty Maksymowicz

godz. 12.30 wspólne oglądanie wystawy, poczęstunek

 

***

Wystawa autorstwa dr Anitty Maksymowicz z Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze pokazuje na unikatowych zdjęciach, pochodzących w większości z nowojorskiego archiwum Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP), Obóz Rekrutacyjny Armii Polskiej nazwany Obozem Kościuszko w Niagara-on-the-Lake w Kanadzie. Wystawę przygotowano na 100-lecie czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej. Liczy ona 116 zdjęć, banerów, oprawionych plansz w różnych formatach, czarnobiałych i kolorowych, z opisami w języku polskim i angielskim. Składają się na nią fotokopie zdjęć, dokumentów, listów, wspomnień, szkiców i reprodukcje obrazów.

Na zdjęciach ukazano funkcjonowanie obozu, przez który przeszło – począwszy od jego powstania w październiku 1917 aż do rozwiązania w marcu 1919 r. – ponad 22 tysiące polskich ochotników, głównie ze Stanów Zjednoczonych. Rekruci za zgodą Stanów Zjednoczonych szkoleni byli na terenie Kanady przez oficerów kanadyjskich za pieniądze francuskie. Dużą rolę w przygotowaniach do powstania obozu i zgody władz trzech państw na jego powstanie, tj. Francji, Stanów Zjednoczonych i Kanady, odegrał Ignacy Jan Paderewski. Dowódcą obozu był Kanadyjczyk płk Arthur D'Orr LePan.

Po dwumiesięcznym przeszkoleniu w Obozie Kościuszko w Niagara-on-the-Lake, sukcesywnie wyekspediowano 20.720 polskich ochotników do formowanej od czerwca 1917 r. Armii Polskiej we Francji. Było to wydarzenie bez precedensu w historii Stanów Zjednoczonych i Kanady, bowiem jedynie polska grupa etniczna dokonała takiej organizacji swojego wojska na Obczyźnie. Armia Polska we Francji, zwana od koloru mundurów Błękitną Armią, rekrutowała się z Polaków – ochotników z Europy i innych kontynentów. Żołnierzy przetransportowano na koszt Francji do Europy trzydziestoma okrętami. Od lipca 1918 r. oddziały tej armii pod francuskim dowództwem walczyły z Niemcami na froncie we Francji. W październiku 1918 r. dowódcą Błękitnej Armii został gen. Józef Haller. Wiosną 1919 roku formacja ta została przetransportowana do Polski i weszła w skład Wojska Polskiego, walcząc w wojnie polsko-ukraińskiej (1919) i polsko-bolszewickiej (1919-1920).

Po wojnach, do Ameryki (USA i Kanady), do swoich drugich ojczyzn powróciło około 12.500 byłych żołnierzy Błękitnej Armii. Pozostali zginęli na wojnach lub zostali w Polsce i Europie. Ci którzy powrócili,założyli w 1921 r. w Cleveland, Ohio, Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, które działa do dziś i sfinansowało wykonanie wystawy.

 

Niestety w Polsce Niepodległej,nie mówiąc o czasach komunistycznych, wysiłek ten był zapomniany, nawet przemilczany. Dzisiaj staramy się czyn zbrojny wychodźstwa polskiego w Ameryce z czasów I wojny światowej przywrócić na karty historii Stanów Zjednoczonych, Kanady i Polski.

Zdjęcia prezentowane na wystawie obrazują warunki życia rekrutów, żołnierską musztrę oraz ćwiczenia, czas wolny, uroczyste wydarzenia, obozową codzienność – wszystko poczynając od czasów rekrutacji, aż po wyjazd żołnierzy z Kanady przez USA do Francji.

Obóz Kościuszko odegrał istotną rolę w historii miasta Niagara-on-the-Lake. Jego mieszkańcy w owym czasie okazali wielką pomoc, wsparcie i sympatię polskim rekrutom. Dziękujemy!

 

Wystawa będzie prezentowana w 2019 roku w kilku polskich miastach: w ośrodkach akademickich, bibliotekach, galeriach, muzeach.

 

*

Autor i kurator wystawy – dr Anitta Maksymowicz

(Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze)

Organizator i koordynator wystawy – Wojciech Stanisław Grochowalski ©

Fundacja Kultury i Biznesu

ul. Piotrkowska 112, 42 632 79 39

[email protected] www.kulturaibiznes.pl

Współpraca w Lublinie:

Centrum Spotkania Kultur

Dyr. Grzegorz Orzełowski

Lublin, tel. 81 441 56 70

 

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej

Instytut Historii

Prof. dr hab. Jan Pomorski

Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego

XX Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich

 

Wystawa zorganizowana przy wsparciu finansowym

Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce

Okręg 2 w Nowym Jorku

Archiwista SWAP – dr Teofil Lachowicz

[email protected] www.pava-swap.org

 

* Artykuł Partnera

 

 

Krzysztof Boguń
Podziel się:
Oceń:

Komentarze (0)

Dodanie komentarza oznacza akceptację regulaminu. Treści wulgarne, obraźliwe, naruszające regulamin będą usuwane.

Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu _______. _________ z siedzibą w ________ jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.

Pozostałe